सिन्धुपाल्चोक । चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका १ स्याउलेकी धनमाया श्रेष्ठको परिवारमा पाँचजना सदस्य छन् । दिनहुँ कम्तीमा चारपटक चुल्हो बाल्नुपर्ने उनको बाध्यता छ ।
हुँर्कदैं गरेका बालबच्चालाई खानपान, वृद्ध ससुराको स्याहार, गाइभैंसी र बाख्रालाई घाँसको जोहोसँगै भान्छाको बन्दोबस्त । निकै कठिन छ दैनिकी । यसलाई झनै कठिन बनाइदिएको छ अभाव भएको एलपी ग्याँसले ।
तीन साता बित्यो उनले जसोतसो दाउराको जोहो गरेर चुल्हो बालेर गर्जो टारेको । व्यस्त दैनिकीलाई झनै दाउराको जोहो गर्नुपर्ने बाध्यता आइलाग्दा अर्काे सकस थपिएको उनी सुनाउँछिन् । ‘नजिकैको पसलमा लगेर खाली गयाँसको सिलिण्डर बुझाएको निकै भइसक्यो, हरेक दिनजसो न ग्यास आयो कि भनेर सोध्न पुग्छु,’ उनले फरकपत्रिकासँग भनिन्, ‘दाउरा खोज्नुपर्ने हैरानी, त्यसमाथि धुवाँको कष्टले निकैै गाह्रो बनाएको छ ।’ उनले नजिकिएको दसैंमा पनि दाउराकै भर पर्नुपर्ने भएकाले अर्काे पिरलो थपिएको सुनाइन् ।
पछिल्लो १५ दिनयतादेखि ग्याँस अभाव झेल्दै आएका इन्द्रावती गाउँपालिका कुञ्चोकका दिनेश थापा पनि अहिले दाना बनाउनका लागि दाउराकै भर परिरहेका छन् । दुई सातादेखि उनी हरेक दिन दाउराको जोहो गर्न नजिकैको जंगल पस्ने गर्छन् । ‘२५ वर्षअघि दाउरा खोज्न बनमा जानुपथ्र्याे त्यही नै दैनिकी थियो । अहिले त्यही अवस्था आयो ।’ उनले विगत सम्झिए ।
दसैँको मुखमा खाना पकाउने ग्यास सहज रूपमा नपाउँदा श्रेष्ठ र थापा मात्रै हैन जिल्लैभरका गाउँवासी निकै चिन्तित छन् । झनै चुल्होको प्रयोग बढी हुने चाड नजिकै आएकाले अर्काे पिरलो थपिएको थापा बताउँछन् ।
चाडपर्वका बेला खाद्यान्न र दैनिक उपभोग्य वस्तुको जोहो गर्नुपर्ने समयमा खाना पकाउने ग्यासकै लागि डिलर धाउनुपर्ने बाध्यताले उपभोक्तालाई थप सास्ती दिएको छ ।
ग्यासको अभाव हुनुमा कम्पनीबाट पर्याप्त आपूर्ति नहुनु मुख्य कारण रहेको व्यवसायी अम्मरबहादुर श्रेष्ठ बताउँछन् । उनका अनुसार चौतारा क्षेत्रमा मासिक करिब दुई हजार सिलिन्डर ग्यास उनकै पसलबाट मात्र विक्री हुने गरेको छ । तर पछिल्लो समय कम्पनीले तीन सय सिलिन्डरसमेत उपलब्ध नगराउँदा बजारमा अभाव चुलिएको उनको भनाइ छ ।